خطرات اصلي مصرف مواد مخدر چه هستند؟

برخي مردم فکر ميکنند که مصرف مواد مخدربه مرگ ختم ميشود. بعضي ديگر، بخصوص بعضي ازجوانها، تصور ميکنند استعمال مواد يک تفنن است و به هيچ عنوان خطرناک نيست. واقعيت چيزي ميان اين دو فرضيه است. استعمال مواد مخدربه هيچ عنوان کاري صد در صد بي خطر نيست ولي به آن شکل هم که برخي تصور ميکنند هميشه خطرناک نيست. ميزان خطرات مصرف مواد مخدر به سه عامل "مواد"، "شخص" و "شرايط و محيط" بستگي دارند.

عامل مواد در رابطه با ماده مخدرو چگونگي استعمال آن است. عامل شخص بستگي کامل به فرد مصرف کننده دارد و عامل شرايط و محيط مربوط به آن است که فرد در حال حاضر چه کاري انجام مي دهد ، در چه مکاني است و محيط پيرامون مصرف کننده چگونه مي باشد

اصل عمده اين است که خطرات ناشي از استعمال مواد مخدر ناشي از اثرات متقابل بين مواد، شخص و شرايط ميباشند.

• فاکتور مواد
• خطرات مصرف مواد به موارد ذيل نيز بستگي دارد
• خطرات مواد مخدربر اساس نحوه مصرف آنها متفاوت هستند
• فاکتور شخص
• ساير خطراتي که از مصرف مواد مخدر متوجه اشخاص ميگردند
• فاکتور شرايط و محيط
• در خاتمه

فاکتور مواد

همه مواد مخدر يکسان نيستند. انواع مختلف مواد خطرات متفاوتي در رابطه با خود دارند.

برخي مواد مخدر (از قبيل الکل، هروئين و آرام بخشها) تاثير آرام کننده دارند ؛ بدين معني که نحوه عملکرد بدن و مغز را آهسته ميکنند. اينگونه مواد ميتوانند، در صورت افراط در مصرف دريک نشست، اثرات کرخت کننده اي داشته باشند که به حالت خواب آلودگي منجر شوند. گونه اي ديگر از مواد مخدر (مانند امفتامين ها، کوکائين، کراک و اکستاسي) اثري تحرک زا دارند، انرژي محرک توليد ميکنند و به شخص هوشياري کاذب ميدهند. نوع سومي از مواد مخدر (مانند اسيد، قارچهاي مخدرو در مقياسي کوچکترحشيش و اکستاسي) تاثيرات توهم زا دارند؛ بدين معني که مصرف آنها باعث تعقيراتي در حواس، ديد، شنوائي، چشائي و بويائي شخص ميشود.

مواد گيج کننده :استعمال مفرط موادي مانند الکل و هروئين در يک نشست ميتواند به مسموميت هاي کشنده منجر شود. اين مواد ميتوانند باعث شوند که شخص دقت حواس خود را از دست بدهد در نتيجه بروز حوادث محتمل تر گردد. در عين حال استعمال مواد مخدر گيج کننده ميتواند به اعتياد جسمي ختم شود که داراي علائم خماري هستند در حاليکه موادي مانند حشيش فاقد اين مشخصه ميباشند.

مواد تحرک زا : مواد مخدر، بويژه اگر به مقدار زياد استعمال شوند، ميتوانند موجب بروز اضطراب و تشويش گردند.به خصوص ميتوانند براي افرادي که مشکل قلبي ويا فشارخون دارند خطرناک باشند.

مواد توهم زا : گاهي اوقات استعمال مواد مخدرتجربيات بسيار نامطلوبي بوجود مياورد و منجر به ارتکاب اعمال غير طبيعي و خطرناک، توسط مصرف کننده ميشود. به خصوص اگر شخص از قبل تعادل روحي منظمي نداشته باشند. والبته مصرف بعضي مواد قانوني، و استعمال برخي ديگر غير قانوني است. بازداشت و محکوميت ناشي از مصرف مواد غير قانوني ميتواند به مشکلات متعددي منجر شود.

ابتدا صفحه

خطرات مصرف مواد به موارد ذيل نيز بستگي دارد

• چه مقدار مصرف شده . هرچه مواد مخدر بيشتر مصرف شود به همان ميزان خطرافزايش ميابد.مصرف افراط آميز مواد گيج کننده ميتواند به مسموميتهاي کشنده منجر شود. استعمال مقدار زيادي از مواد تحرک زا ممکن است به حملات عصبي ويا در موارد بسيار مفرط به حرکات رواني ختم شود(مواردي که در آن تمام حواس منطقي از بين ميروند). استعمال مقدار زياد مواد مخدر توهم زا موجب مولد تجربيات ناگوار ميگردند. مصرف مفرط بسياري از مواد مخدر ممکن است به نوعي عدم توانائي در کنترل منجر، و موجب افزايش احتمال بروز حوادث گردد.

• فاصله بين هر مصرف چه مدت است . هرچه تکرار مصرف مواد بيشتر باشد، ميزان خطر براي سلامتي شما افزايش ميابد، بخصوص اگر به بدن فرصت کافي براي بازيافتن وضعيت عادي داده نشود. مقاومت بدن در مقابل برخي مواد افزايش مي يابد و در نتيجه براي بدست آوردن نشئگي مطلوب مقدار بيشتري ميبايست مصرف شود. اگرمتعاقب يک دوران مصرف سنگين و مداوم مصرف متوقف شود مقاومت بدن کاهش ميابد. در اين حالت اگر آن مقدار مواد مخدر که براي بدن مقاوم لازم است مصرف شود مسموميت بروز ميکند، مخصوصا در مورد برخي مواد مخدر مانند هروئين. البته همه مواد بدن را در مقابل خود مقاوم نميکنند. استعمال اسيد مقاومت بدن را بالا نميبرد و اگر بطور مکرر مصرف شود ديگر اثر نميکند وبه هر اندازه که استفاده شود اصلا نشئگي نمياورد.

• محتويات ديگر در داخل مواد مخدر . بسياري از مواد مخدر غير قانوني، بويژه آنهائي که به صورت پودر و يا قرص هستند، با مواد ديگري مخلوط شده ا ند. اين ناخالصي ها ميتوانند تاثيرات آنها را تقعيردهند و در بروز خطرات اثر داشته باشند.

• استعمال چند نوع ماده مخدر . مخلوط کردن مواد ميتوانند اثرات غير قابل پيش بيني و گاهي خطرناک داشته باشند. بويژه استعمال هم زمان مواد مخدر گيج کننده و سستي آوربسيار خطرناک است. بسياري از مسموميتهاي ناشي از مصرف مواد مخدردر اثر استفاده مخلوطي از الکل و داروهاي آرامبخش يا خواب آوربوده اند.

• نحوه استعمال ماده مخدر . روش استفاده از مواد درميزان نشئگي و خطرات محتمل آنها تاثير دارد. تزريق مواد اثر سريع و شديد دارد. مصرف مواد از طريق بيني و يا استشمام نيز تاثير سريع دارد ولي شدت آن نسبتا کمتراست. کشيدن مواد مخدر گاهي نتيجه آرامتر و ملايم تري دارد. آهسته ترين تاثير از طريق خوردن يا نوشيدن مواد دست ميدهد.

خطرات مواد مخدربر اساس نحوه مصرف آنها متفاوت هستند

• تزريق بخصوص خطرناک است زيرا مشکل ميتوان فهميد که چه اندازه مواد استفاده ميشود. همچنين اگر ابزار تزريق مورد استفاده مشترک قرار بگيرند، ميتوانند موجب خطر ابتلاء به بيماريهاي ناقل از طريق خون شوند. بالاترين نمودار اين مورد اخيرا به HIV ، ويروسي که به بيماري ايدز منجر ميشود، داده شده است. اما در اين ميان خطر ابتلا به هپاتيس B و C ، نوع ديگر بيماري خطرناکي که از طريق خون منتقل ميشود، نيز وجود دارد.

• خوردن يا نوشيدن يک ماده مخدر، اگر در يکبار مصرف، به حالت افراط باشد خطرناک است. اثرات اينها به آرامي بوجود ميآيند ولي چنانچه شديد باشند امکان دارد که ديگر،براي مقابله با آن، نتوان کاري انجام داد. به عنوان مثال ميتوان از نوشيدن مقدار زيادي الکل در فاصله زماني کوتاه، و يا خوردن يک تکه بزرگ حشيش نام برد. در چنين حالاتي شخص ممکن است به حالت مستي بيش از حد و يا منگي دچار شود و کاملا گيج و سردرگم گردد.

• استنشاق موادي مانند امفتامينها يا گرد کوکائين در بيني، به صورت مکرر، ميتواند به مخاط بيني آسيب برساند؛ اگر چه گاهي در باره اين ريسک مبالغه شده است.

• بعضي طرق تنفس محلولهاي گازدار مانند چسب و گازها کم و بيش خطرناک هستند. وارد کردن اين محلولها در يک کيسه پلاستيک و کشيدن آن بر روي سرموجب مرگ در اثر خفگي شده است. کشيدن گازها مستقيما به داخل گلو موجب مرگهاي ناشي از انجماد مجاري تنفسي گرديده است. فرو بردن گازها به داخل پارچه يا يک کيسه گوچک و تنفس آن کمتر خطرناک است.

• کشيدن مواد مخدر روشي است که نسبتا خطر کمتري دارد، هر چند که اينکار ميتواند به سيستم دستگاه تنفسي آسيب برساند، بخصوص اگر ماده مخدر همراه با توتون سيگار مصرف شود. همانگونه که اغلب در استعمال حشيش اعمال ميشود.

ابتدا صفحه

فاکتور شخص

خطرات و اثرات مواد مخدر متاثر از عوامل بسياري ميباشند. فاکتورهاي شخصيتي، در فرد مصرف کننده، کاملا به همان اندازه خود مواد ميتوانند حائز اهميت باشند.

تجربه مصرف مواد مخدر و انتظارات شخص مصرف کننده از آن، مهم هستند. بسياري افراد جوان وقتيکه يک ماده مخدر را براي اولين بار امتحان ميکنند مطمئن نيستند که چه بايد بکنند يا چه برايشان پيش ميايد. اين بي خبري و فقدان تجربه ميتواند، به نوبه خود، خطرناک باشد.

وضعيت فکري يا رواني مصرف کننده مواد مخدر نيز بسيار نقش مهمي ايفا ميکند. خلق و خوي شخص مصرف کننده در هنگام استعمال مواد، در اثرات و خطرات مصرف دخالت دارند. اگر ايشان، در موقع مصرف، عصبي، افسرده و يا در حالت نامتعادل روحي باشند، بيشتردر معرض روبرو شدن با تجربيات نامطلوب قرار دارند.

شخص، در اين حالت، ميتواند بيشتر عصبي وسردرگم و احتمالا پرخاشگر شود؛ دچار دلهره گردد و دست به اعمال غير منطقي بزند؛ و يا زياده روي کند. بصورت يک قاعده کلي کسي که سرحال وشاد است و تعادل رواني دارد احتمالا با احتياط بيشتر مصرف ميکند وبا اثرات منفي کمتري مواجه ميشود.

ساير خطراتي که از مصرف مواد مخدر متوجه اشخاص ميگردند

• اگر انسان به ناراحتي هاي جسمي از قبيل بيماريهاي قلبي، فشار خون بالا، سرع، آسم و يا مشکلات کبد مبتلا باشد استعمال مواد مخدر ميتواند خطرناکتر باشد و احتمالا ناراحتي جسمي او را تشديد کند.

• ميزان انرژي شخص مصرف کننده به هنگام مصرف مواد نيز حائز اهميت است. اگر انسان در موقع مصرف خسته باشد امکان دارد که ماده مخدر، در مقايسه با زماني که سرحال است و يا انرژي کامل دارد، تاثيري متفاوت و يا شديدترداشته باشد.

• اشخاص سبک وزن در مقايسه با آنهائي که وزن بيشتري دارند، تاثير بيشتري از مصرف مقداري يکسان ازمواد مخدرميگيرند. همچنين آنهائي که مبتلا به اختلال در غذا خوردن، مانند کم اشتهائي ( Anorexia ) ، و بوليميا ( Bulimia )، {نوعي بيماري رواني که در آن شخص به حد افراط پرخوري ميکند و سپس با استفراغ غذا را برميگرداند} هستند، به اين نکته پي خواهند برد که استعمال مواد مخدر اختلالات تغذيه اي آنها را تشديد خواهد کرد.

• تجربه مصرف مواد در ميان مرد و زن ميتواند متفاوت باشد. علت اين امر اختلاف در ساختار جسمي آنهاست. بطور متوسط زنان در مقايسه با مردان وزن بدني کمتري دارند و بالطبع وزن کبد زنها به همين تناسب کمتر و مقدار چربي آنها بيشتر است. بدين معني که، بطور کلي، مقدار مشخصي از يک ماده مخدر تاثير بيشتري بر روي بانوان خواهد داشت. بديهي است که اين اصل درمورد زنهائي که داراي جثه اي درشت تر از حد متوسط هستند و مرداني که جثه اي کوچکتر از ميانگين مردان دارند صدق نميکند.

• طرز برخورد مردان و زنان با استعمال مواد نيز بر اثرات و مخاطرات ناشي از مصرف تاثير دارد. معمولا به زنهائي که مواد مخدر مصرف ميکنند با ديد بدتري نگاه ميشود. استعمال مواد در ميان مردان غالبا قابل قبول ترمي باشد و زنان و مخصوصا مادران معتاد مورد انتقاد شديدتر قرار مي گيرند. به مردهائي که داراي فرزند هستند و مصرف ميکنند با آن ديد برخورد نميشود. تعصبات جنسي نيز ميتوانند در تجربيات و خطرات ناشي از استعمال مواد دخالت داشته باشند.

ابتدا صفحه

فاکتور شرايط و محيط

مکاني که در آن مواد استعمال ميشود، و اينکه در زمان مصرف شخص چه ميکند در ميزان خطرات ناشي از مصرف سهيم هستند. بطور مثال بعضي جوانها مناطق دور از چشم و دسترس را که غالبا خطرناک هم ميباشند، مانند کناره کانالهاي آبرو، حوالي بزرگراهها، ساختمانهاي متروکه و از آن قبيل، براي مصرف مواد انتخاب ميکنند. بروز حوادث در چنين مکانهائي بسيار محتمل تر هستند، بخصوص اگر مصرف کننده در اثر استعمال مسموم شده باشد؛ به همين جهت اگر اتفاقي رخ دهد دسترسي به کمکهاي لازم مشکل و درخواست آمبولانس دشوار خواهد بود.

حتي اگر محل مصرف مواد، بالقوه، خطرناک نباشد ريسک هاي ديگري ميتوانند در رابطه با مکان مصرف دخيل باشند. استعمال ويا همراه داشتن مواد مخدر در مدرسه در بسياري موارد منجر به اخراج جوانها وبروز عواقب شديد در آينده شغلي آنها گرديده است.

رانندگي اتومبيل يا دوچرخه ويا کار با ماشين آلات، در حاليکه شخص تحت تاثير مواد است،خطر وقوع حوادث را بطور چشمگير افزايش ميدهد.

استعمال مواد موجب پائين آمدن مقاومت در مقابل بروز احساسات، و درنتيجه افزايش احتمال نزديکيهاي جنسي ميگردد. نزديکي جنسي مطمئن- يعني استفاده از کاندوم- در شرايطي که شخص تحت تاثير ماده مخدر است به مراتب مشکل تر ميشود. ريسک حاملگيهاي ناخواسته، HIV (ويروسي که به بيماري ايدز منجر ميشود) و ساير عفونتهاي ناقل بر اثر روابط جنسي، در ميان آنهائي که در حالت نشئگي يا مستي دست به اين کار ميزنند بسيار افزايش ميابد. تحقيقات ثابت کرده اند که بسياري از جوانها، در هنگام نزديکيهاي جنسي، تحت تاثير مواد مخدر، بخصوص الکل يا حشيش بوده اند.

خطر ديگري که در رابطه با محيط مصرف وجود دارد اين است که شخص هنگام استعمال اکستاسي تقلاي بيش از حد داشته باشد. اکستاسي نوعي انرژي مضاعف توليد ميکند و غالبا در کلوب ها و به هنگام رقصيدنهاي بدون وقفه و طولاني استفاده ميشود.در برخي موارد افراد براي چندين ساعت در محيطي گرم و متراکم از جمعيت ميرقصند. اين افراد ريسک خشکي آب بدن و فرسودگي ناشي از گرماي زياد را براي خود بوجود مياورند. در بعضي موارد اين کار بسيار خطرناک است و گاهي به مرگ منجر شده است.

اندکي استراحت، اجتناب از رقصيدن براي مدتي کوتاه و نوشيدن آب و آبميوه (و نه مشروبات الکلي زيرا اينها کمبود آب بدن را تشديد ميکنند) براي پائين آوردن خطراتي از اين قبيل موثر ميباشند.

در خاتمه

خطرات و ريسکهاي محتمل بسياري دررابطه با مصرف مواد مخدروجود دارند. به منظور درک کامل اين خطرات و ريسکهاي بالقوه لازم است به فاکتورهاي "مواد مخدر" ، "شخص" و "محيط و شرايط" بيانديشيد.

به علاوه، انسانها ميتوانند از مشکلات مردمان ديگر در رابطه با مصرف مواد مخدر وچگونگي واکنش آنها تجربه و درس بياموزند.. درگيريهاي خانوادگي و ساير روابط شخصي، اخراج از مدرسه، کالج و محل کار، گرفتن سوء پيشينه هاي قضائي، قرضهاي مالي به خاطر خريد مواد مخدر، خشونتهاي ناشي از خريد و فروش مواد و غيره ميتوانند مثالهاي قابل ذکر دراين زمينه باشند.

مطلب بالا با کسب اجازه از DrugScope درج شده است. براي لينک مستقيم به اين صفحه: http://www.drugscope.org.uk/resources/faqs/faqpages/what-are-the-dangers-from-using-drugs.htm

تذکر: اطلاعات مربوط به انواع موادمخدر ، تأثيرات،ِ شکل ظاهري وتاريخچه مختصرآنها با کليک برلينک ذيل قابل دسترسي ميباشد. Info about Drugs.

ابتدا صفحه